Je hebt een woning op het oog, de hypotheek lijkt haalbaar — maar dan komt de vraag: hoeveel eigen geld heb ik eigenlijk nodig? Veel kopers worden verrast door de bijkomende kosten die bovenop de koopprijs komen. In dit artikel zet ik alles overzichtelijk voor je op een rij, zodat je goed voorbereid aan je aankooptraject begint.
Hypotheek en eigen geld: hoe zit het?
In Nederland mag je maximaal 100% van de woningwaarde lenen via een hypotheek. Dat klinkt gunstig, maar het betekent ook dat de kosten die bovenop de koopprijs komen — de zogenoemde kosten koper — volledig uit eigen zak betaald moeten worden. Die kosten kunnen flink oplopen.
Als je een woning koopt van bijvoorbeeld € 325.000, dan heb je al snel € 10.000 tot € 18.000 aan eigen geld nodig, afhankelijk van jouw situatie. Hieronder lees je precies waar dat geld naartoe gaat.
Welke kosten komen bovenop de koopprijs?
De bijkomende kosten bij het kopen van een woning zijn onder te verdelen in verplichte kosten en optionele kosten.
Verplichte kosten
- Overdrachtsbelasting: Dit is 2% van de koopsom voor kopers die niet in aanmerking komen voor de startersvrijstelling. Starters onder de 35 jaar die een woning kopen onder de vrijstellingsgrens (in 2026: € 510.000) betalen geen overdrachtsbelasting. Bekijk de actuele voorwaarden op belastingdienst.nl.
- Notariskosten leveringsakte: Gemiddeld € 800 tot € 1.500, afhankelijk van de notaris.
- Notariskosten hypotheekakte: Gemiddeld € 500 tot € 900.
- Taxatiekosten: De geldverstrekker vereist doorgaans een taxatierapport. Kosten: € 400 tot € 700.
Veelvoorkomende bijkomende kosten
- Hypotheekadvies en bemiddeling: Een onafhankelijk adviseur zoals Atan Hypotheken rekent een transparant advies- en bemiddelingskosten. Goede begeleiding bespaart je op de lange termijn veel geld en zorgt dat je de juiste hypotheek kiest.
- Aankoopmakelaar: Koop je via een aankoopbegeleider? Dan betaal je een courtage, maar sta je bij onderhandelingen veel sterker. Zeker in een krappe markt is dit de moeite waard.
- Bouwkundige keuring: Koop je een oudere woning? Dan is een bouwkundige keuring (€ 300 tot € 500) verstandig om verborgen gebreken te ontdekken.
- NHG-borgtochtprovisie: Kies je voor een hypotheek met NHG? Dan betaal je eenmalig 0,4% van het hypotheekbedrag als borgtochtprovisie. Dit is mee te financieren in de hypotheek.
Richtlijn: reken op 4 tot 6 procent eigen geld
Als vuistregel geldt: reken op 4 tot 6% van de koopsom aan eigen geld voor de bijkomende kosten. Voor starters die gebruik kunnen maken van de startersvrijstelling op overdrachtsbelasting ligt dit eerder op 3 tot 4%.
Concreet voorbeeld:
- Woningprijs: € 300.000
- Starter zonder overdrachtsbelasting: ca. € 9.000 aan bijkomende kosten
- Niet-starter (2% overdrachtsbelasting): ca. € 6.000 overdrachtsbelasting + € 4.000 overige kosten = ca. € 10.000 totaal
Het Nibud adviseert ook om een financiële buffer aan te houden na de aankoop, voor onverwachte uitgaven aan het huis. Denk aan een bedrag van minimaal twee tot drie maanden netto inkomen.
Startersvrijstelling overdrachtsbelasting
Ben je jonger dan 35 jaar en koop je je eerste koopwoning? Dan betaal je in veel gevallen geen overdrachtsbelasting, mits de woningwaarde onder de vrijstellingsgrens valt. Dit scheelt al snel duizenden euro's. Wel gelden er strikte voorwaarden: je mag de vrijstelling slechts eenmalig gebruiken en je moet zelf in de woning gaan wonen.
Wil je weten of jij in aanmerking komt? Ik check dit graag samen met jou tijdens een vrijblijvend kennismakingsgesprek.
Schenking of gift: mag dat?
Een schenking van ouders of familie om eigen geld aan te vullen is toegestaan. De Belastingdienst kent hiervoor specifieke regels en vrijstellingen. Let op: de schenking moet aantoonbaar op je rekening staan voordat je de hypotheekaanvraag indient, en geldverstrekkers vragen hier doorgaans naar. Laat je hierover goed adviseren.
Wat als je weinig eigen geld hebt?
Heb je (nog) niet voldoende eigen geld gespaard? Dan zijn er een aantal mogelijkheden om na te denken:
- Langer sparen: Stel de aankoop een jaar uit en spaar gericht op je streefbedrag.
- Schenking: Informeer bij familie of een schenking mogelijk is.
- Startersvrijstelling optimaal benutten: Kijk of je als starter in aanmerking komt om de belastingvrijstelling te gebruiken.
- NHG: Met een NHG-hypotheek kun je soms gunstigere voorwaarden krijgen, wat indirect bijdraagt aan je financiele ruimte.
Denk ook aan kosten na de aankoop
Na de aankoop komen er meer kosten op je af. Denk aan verbouwing of verduurzaming van de woning. Wil je na de aankoop nog aanpassingen doen? Via een verbouwingshypotheek of duurzaamheidslening zijn hier soms mogelijkheden voor, ook als je al een hypotheek hebt afgesloten.
Goed voorbereid starten: zo pak je het aan
Het kopen van een huis begint bij inzicht in je financiele situatie. Als hypotheekadviseur in Rotterdam en Zuid-Holland help ik je om alle kosten in kaart te brengen, voordat je ook maar een bezichtiging inplant. Zo weet je precies waar je aan toe bent en kom je niet voor verrassingen te staan.
Wil je weten hoeveel eigen geld jij nodig hebt voor jouw specifieke situatie? Plan een gratis kennismaking en ik reken het samen met je door — zonder verplichtingen, gewoon helder en persoonlijk advies.